‘พาณิชย์’ แก้เกมมังคุดใต้ ดึงพันธมิตรกระจายผลไม้ทั่วประเทศ

นายวิทยากร มณีเนตร อธิบดีกรมการค้าภายใน เปิดเผยถึงสถานการณ์มังคุดภาคใต้ว่า ปี 2569 มีผลผลิตประมาณ 139,396 ตัน โดย ณ วันที่ 30 สิงหาคม 2569 ออกสู่ตลาดแล้ว 85,644 ตัน หรือประมาณ 61% และยังมีผลผลิตอีกส่วนหนึ่งทยอยออกสู่ตลาดในช่วงปลายฤดูกาล ขณะที่ในเดือนสิงหาคมมีปริมาณผลผลิตออกสู่ตลาดเพิ่มขึ้น ประกอบกับตลาดส่งออกโดยเฉพาะประเทศจีนมีภาวะซื้อขายชะลอตัว เนื่องจากมีผลไม้ชนิดอื่นเข้าสู่ตลาดในช่วงเดียวกัน และกำลังซื้อของผู้บริโภคลดลง ส่งผลให้ราคามังคุดในช่วงนี้ปรับตัวลดลง

นายวิทยากร กล่าวเพิ่มว่า ล่าสุดมีปัจจัยด้านการขนส่งเข้ามากระทบเพิ่มเติม จากสถานการณ์น้ำท่วมบริเวณบ่อเต็น สปป.ลาว ซึ่งส่งผลต่อการขนส่งสินค้าทางถนนผ่านเส้นทางบ่อเต็น–โม่หานเข้าสู่ประเทศจีน ทำให้การขนส่งมังคุดบางส่วนเกิดความล่าช้า และการระบายผลผลิตไปยังตลาดปลายทางไม่เป็นไปตามแผน ทั้งนี้ เส้นทางบ่อเต็น–โม่หานเป็นเส้นทางสำคัญในการส่งออกมังคุดไทยไปยังจีน โดยเฉพาะตลาดทางภาคตะวันตกของจีนซึ่งมีความนิยมบริโภคมังคุด จากข้อมูลการส่งออกในช่วงสัปดาห์ที่ผ่านมา พบว่ามังคุดไทยที่ขนส่งผ่านเส้นทางดังกล่าวมีประมาณ 298 ตู้ จากทั้งหมด 455 ตู้ หรือคิดเป็นประมาณ 65% ดังนั้นเมื่อการขนส่งทางบกเกิดข้อจำกัด จึงทำให้มังคุดที่อยู่ระหว่างรอส่งออกบางส่วนต้องชะลออยู่ภายในประเทศ และเพิ่มแรงกดดันต่อการระบายผลผลิตในช่วงที่มังคุดภาคใต้กำลังออกสู่ตลาด

นายวิทยากร กล่าวว่า กระทรวงพาณิชย์ได้ประสานสำนักงานส่งเสริมการค้าในต่างประเทศ ณ เวียงจันทน์ และสำนักงานส่งเสริมการค้าในต่างประเทศ ณ คุนหมิง เพื่อติดตามสถานการณ์การขนส่งและการผ่านแดนอย่างใกล้ชิด พร้อมหารือกับผู้ส่งออกเพื่อปรับแผนการขนส่ง โดยพิจารณาใช้ เส้นทางรถไฟและการขนส่งผ่านแม่น้ำโขง เป็นทางเลือกเพิ่มเติม เพื่อเร่งนำมังคุดเข้าสู่ตลาดจีนและลดผลกระทบจากข้อจำกัดของการขนส่งทางถนน

นายวิทยากร กล่าวต่อว่า ในส่วนของการรับมือผลผลิตออกสู่ตลาดในประเทศ กรมการค้าภายใน ประสานสำนักงานพาณิชย์จังหวัดเพิ่มจุดรับซื้อมังคุดในพื้นที่ โดยเฉพาะมังคุดลูกสีม่วงและมังคุดเกรดโรงงานหรือเบอร์ดำ เพื่อรองรับผลผลิตที่อาจตกค้างเพิ่มขึ้นในประเทศในช่วง 2–3 วันนี้ พร้อมนำผู้ประกอบการและผู้รับซื้อให้เข้ารับซื้อผลผลิตจากเกษตรกรเพิ่มมากขึ้น เพื่อลดการกระจุกตัวของผลผลิตในแหล่งผลิตและช่วยลดแรงกดดันด้านราคา พร้อมกับเร่งกระจายผลผลิตร่วมกับภาคเอกชน ทั้งเปิดจุดจำหน่าย ณ สถานีโทรทัศน์ แหล่งชุมชน รวมถึงความร่วมมือกับการท่าอากาศยานในการโหลดกล่องผลไม้ฟรี เพื่อเป็นการรณรงค์การซื้อผลไม้และสามารถนำขึ้นเครื่องบินโดยสารได้โดยไม่ต้องเสียค่าใช้จ่ายเพิ่ม 

ก่อนหน้านี้ กรมการค้าภายในได้ดำเนินมาตรการบริหารจัดการมังคุดภาคใต้อย่างต่อเนื่อง ทั้งการเปิดจุดรับซื้อมังคุดเกรดโรงงานในราคานำตลาดกิโลกรัมละ 2 บาท รวม 8 จุด ในพื้นที่จังหวัดชุมพร นครศรีธรรมราช พัทลุง ปัตตานี และนราธิวาส รวมถึงส่งเสริมตลาดรวบรวมรับซื้อผลไม้ในระบบประมูล 3 จุด ในจังหวัดชุมพรและนครศรีธรรมราช ตลอดจนเชื่อมโยงผลผลิตเข้าสู่ห้างค้าส่งค้าปลีก หน่วยงานภาครัฐ รัฐวิสาหกิจ องค์กรขนาดใหญ่ และจัดจุดจำหน่ายในกรุงเทพฯ และปริมณฑล เพื่อเพิ่มช่องทางกระจายมังคุดออกจากแหล่งผลิต

สำหรับการกำกับดูแลการรับซื้อมังคุดในพื้นที่ กรมการค้าภายในให้ความสำคัญกับการสร้างความเป็นธรรมให้แก่เกษตรกรควบคู่กับการบริหารจัดการผลผลิต โดยติดตามสถานการณ์การรับซื้อและราคาในพื้นที่ รวมถึงการดำเนินการของผู้ประกอบการรับซื้อ เพื่อไม่ให้เกษตรกรถูกเอาเปรียบ หากพบพฤติกรรมการค้าที่ไม่เป็นธรรม หรือมีข้อร้องเรียนเกี่ยวกับการรับซื้อ สามารถแจ้งสายด่วนกรมการค้าภายใน 1569 เพื่อให้เจ้าหน้าที่ตรวจสอบและดำเนินการตามกฎหมายที่เกี่ยวข้องได้

“ช่วงนี้เป็นจังหวะที่มังคุดภาคใต้ยังทยอยออกสู่ตลาด ขณะที่มีปัจจัยด้านตลาดส่งออกและการขนส่งเข้ามากระทบพร้อมกัน กรมการค้าภายในจึงดำเนินการทั้งด้านการประสานปรับเส้นทางขนส่งไปจีนผ่านช่องทางอื่น และการเพิ่มกำลังรับซื้อภายในประเทศ เพื่อให้ผลผลิตเคลื่อนออกจากแหล่งผลิตได้มากขึ้น ลดปริมาณมังคุดตกค้าง และช่วยประคองสถานการณ์ราคาในช่วงปลายฤดูกาล” นายวิทยากร กล่าว