เมื่อวันที่ 11 พฤศจิกายน 2569 ดร.เอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง พร้อมด้วย ดร.สันติธาร เสถียรไทย ผู้ช่วยรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง นายลวรณ แสงสนิทปลัดกระทรวงการคลัง และผู้บริหารของกระทรวงการคลัง เปิดเผยแผน “MOF Transformation: ทรานส์ฟอร์มประเทศด้วย STI ทรานส์ฟอร์มคลังให้ DEE เพื่อประชาชน” โดยมีหลักคิดการขับเคลื่อนเศรษฐกิจด้วย STI และปรับวิธีทำงานตามแนวทาง DEE ทั้งนี้ เพื่อให้เศรษฐกิจไทย พร้อมรับอนาคต สร้างโอกาส เพิ่มความเข้มแข็งให้คนตัวเล็ก SMEs แข่งขันได้ เติบโตได้ ซึ่ง MOF Transformation จะนำไปสู่เป้าหมายใหญ่ของประเทศไทย ได้แก่ 1) เพิ่มศักยภาพในการเติบโตของเศรษฐกิจให้มากกว่าร้อยละ 3.0 ต่อปี 2) เพิ่มการลงทุนของภาคเอกชนและภาครัฐให้ถึงร้อยละ 30 ของ GDP และ 3) ยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันของไทยให้เข้าไปอยู่ใน Top 20 ของโลก
แนวคิดของการทรานส์ฟอร์มเศรษฐกิจด้วยนโยบาย ประกอบไปด้วย STI ดังนี้
S คือ Stabilize Today ประคองวันนี้: เพื่อลดแรงกระแทก สร้างโอกาส เน้นการช่วยเหลือคนตัวเล็ก ควบคู่กับการรักษาวินัยการคลัง โดยการ 1) สร้างสวัสดิการ งาน รายได้ คุณภาพชีวิต 2) หนุนธุรกิจและ SMEs และ 3) รักษาวินัยการคลัง
T คือ Transition Now เปลี่ยนผ่านเดี๋ยวนี้: เพื่อสร้างแรงจูงใจให้คนและธุรกิจเปลี่ยนผ่านสู่โลกใหม่โดยการ 1) ส่งเสริมสิ่งแวดล้อมภาคพลังงาน 2) ส่งเสริมสิ่งแวดล้อมภาคขนส่ง และ 3) ส่งเสริมสุขภาพและสังคมคุณภาพ
I คือ Invest for Tomorrow ลงทุนเพื่อพรุ่งนี้: เพื่อสร้างสมรรถนะใหม่ให้คนและธุรกิจ โดยมีเอกชนเป็นผู้นำ รัฐเป็นผู้สนับสนุน โดยการ 1) สนับสนุนอุตสาหกรรมและธุรกิจอนาคต (Private Investment) 2) เร่งรัดการลงทุนภาครัฐ (Public Investment) และ 3) ส่งเสริมการออมและเข้าถึงแหล่งทุน
ในขณะที่หลักการทรานส์ฟอร์มคลังเพื่อประชาชน ประกอบไปด้วย DEE ดังนี้
D คือ Disclosure & Transparency เปิดเผย ตรวจสอบได้: เปิดเผยปัญหา เดินหน้าแก้ไข โดยการเปิดเผยข้อมูล (Open Data) และ 2) เชื่อมโยงข้อมูล (Connected Data)
E คือ Easy บริการรัฐต้องสะดวกขึ้น: รัฐต้องหมุนตามประชาชน ไม่ใช่ให้ประชาชนหมุนตามรัฐ โดยการปรับปรุงกระบวนการภายในให้เป็นดิจิทัล
E คือ Efficiency & Effectiveness ใช้เงินคุ้มค่า ช่วยเหลือตรงจุด: ลดสิ่งไม่จำเป็น ทำสิ่งจำเป็นให้ตรงเป้า โดยการ 1) ขับเคลื่อนนโยบายด้วยข้อมูล (Data) 2) เพิ่มความแม่นยำ/ประสิทธิภาพในการบริหารจัดการรายจ่าย และบริหารทรัพย์สิน (Asset)
โครงการที่สำคัญที่กระทรวงการคลังทำไปแล้ว ในด้าน Stabilize Today เช่น โครงการไทยช่วยไทย พลัสทั้งบัตรสวัสดิการแห่งรัฐและ 60/40 ในด้าน Transition Now เช่น นโยบายโซลาร์ภาคประชาชน เพื่อลดรายจ่ายเพิ่มรายได้ และเปลี่ยนผ่านพลังงานของประเทศ นโยบายการปรับโครงสร้างภาษีสรรพสามิตรถยนต์ BEV (รถยนต์ไฟฟ้าที่ใช้พลังงานจากแบตเตอรี่อย่างเดียวและขับเคลื่อนด้วยมอเตอร์ไฟฟ้า) และ REEV (รถยนต์แบบพลังงานผสมเชื้อเพลิงและไฟฟ้าที่สามารถชาร์จได้ และขับเคลื่อนด้วยมอเตอร์ไฟฟ้าเท่านั้น) ที่นำเข้าจากต่างประเทศ เป็นต้น
ทั้งนี้ กระทรวงการคลังได้นำเสนอโครงการที่จะมีการเปิดตัวหรือแล้วเสร็จภายใน 3-6 เดือน (Quick Win) ดังนี้
Stabilize Today เช่น โครงการจัดทำคะแนนเครดิตอารีย์ (Ari Score) ของสำนักงานเศรษฐกิจการคลัง โครงการการปรับปรุงสิทธิประโยชน์ทางภาษีเงินได้นิติบุคคล (CIT) ของ SMEs ของกรมสรรพากร โครงการสนับสนุนสินเชื่อให้คู่ค้าภาครัฐผ่านระบบ PromptBiz ของกรมบัญชีกลาง และโครงการเพิ่มรายได้-ลดรายจ่าย (Fiscal Consolidation) ของสำนักงานเศรษฐกิจการคลัง (การปฏิรูปภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) การปรับปรุงการหักรายจ่ายผลขาดทุนสุทธิ(Loss Carry Forward) และการปฏิรูปภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา (PIT) และการปรับปรุงค่าลดหย่อน โดยกรมสรรพากร)
Transition Now เช่น โครงการพลังงานสะอาดในที่ราชพัสดุของกรมธนารักษ์ ได้แก่ โซลาร์ (Solar) ภาครัฐ มาตรการสนับสนุนการใช้รถจักรยานยนต์ไฟฟ้า มาตรการรถเก่าแลกรถกระบะใหม่ และการปฏิรูปโครงสร้างภาษีเครื่องดื่มแอลกอฮอล์และบุหรี่ ของกรมสรรพสามิต
Invest for Tomorrow เช่น การปรับโครงสร้างภาษีสรรพสามิตรถยนต์รวมถึงป้องกันการทุ่มตลาด EV และการสนับสนุนการใช้ Bio Ethanol ไปใช้ในอุตสาหกรรมอื่น (Bio – diesel, Bio – Ethylene, อุตสาหกรรมยา, เวชสำอาง) (ปรับปรุงใบอนุญาตผลิตและลดอัตรา) ของกรมสรรพสามิต การให้สิทธิประโยชน์ Qualified Refundable Tax Credit (QRTC) ของกรมสรรพากร การสร้างแหล่งเงินทุนทางเลือกในการลงทุน (Alternative Financing) ของสำนักงานคณะกรรมการนโยบายรัฐวิสาหกิจ โดยการผลักดันการร่วมลงทุนระหว่างรัฐและเอกชน (Public Private Partnership: PPP) และแหล่งเงินทุนทางเลือกเพื่อลดภาระทางการคลัง เช่น TFF, REIT, SPV เป็นต้น และโครงการบัญชีการออมและการลงทุนส่วนบุคคล (Thailand Individual Savings Account: TISA) ของสำนักงานเศรษฐกิจการคลัง และกรมสรรพากร
Disclosure & Transparency เช่น การเปิดเผยข้อมูลการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ ของกรมบัญชีกลาง และโครงการพัฒนาศูนย์กลางบริหารจัดการการแลกเปลี่ยนข้อมูลกระทรวงการคลัง (Data Exchange Bureau)ของสำนักงานเศรษฐกิจการคลัง และสำนักงานปลัดกระทรวงการคลัง
Easy เช่น การลดขั้นตอนพิธีการถ่ายลำสินค้าให้สะดวกยิ่งขึ้น โดยการปรับพิธีการถ่ายลำสินค้าทางเรือและอากาศยานเป็นระบบอิเล็กทรอนิกส์ ของกรมศุลกากร
Efficiency & Effectiveness เช่น โครงการจัดทำและพัฒนา MOF Data Lake และ AI ของสำนักงานปลัดกระทรวงการคลัง การบริหารจัดการทรัพย์สิน Asset Management เช่น โครงการการบริหารจัดการลำรางสาธารณะ ของกรมธนารักษ์ และการบริหารหลักทรัพย์เพื่อความยั่งยืนทางการคลัง ของสำนักงานคณะกรรมการนโยบายรัฐวิสาหกิจ
โดยสรุป “แผน MOF Transformation: ทรานส์ฟอร์มประเทศด้วย STI ทรานส์ฟอร์มคลังให้ DEEเพื่อประชาชน” ของกระทรวงการคลัง จะมีบทบาทสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจไทยให้เติบโตอย่างทั่วถึงสร้างโอกาสและภูมิคุ้มกันให้คนไทย ช่วยให้ SMEs เติบโตและแข่งขันได้ในโลกที่มีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วควบคู่กับการรักษาความมั่นคงทางการคลัง
