คุณพิมพ์ใจ ลี้อิสสระนุกูล ประธานสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย กล่าวว่า กรณีบริการ Microsoft 365 ขัดข้องในหลายประเทศ ส่งผลให้ผู้ใช้งานบางส่วนไม่สามารถเข้าถึง Outlook, Exchange Online และฟังก์ชันที่เกี่ยวข้องกับ Microsoft Teams, Copilot รวมถึงบริการอื่นขององค์กรได้ตามปกติ เหตุการณ์นี้สะท้อนว่า แม้ระบบคลาวด์จะช่วยให้องค์กรทำงานได้รวดเร็วและมีประสิทธิภาพมากขึ้น แต่การพึ่งพาระบบดิจิทัลที่เชื่อมโยงกันเป็นวงกว้างย่อมทำให้เหตุขัดข้องจากจุดหนึ่งส่งผลกระทบต่อหลายกิจกรรมพร้อมกันได้
สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (ส.อ.ท.) ได้หารือกับ รองศาสตราจารย์ ดร.อติวงศ์ สุชาโต
รองคณบดี (สารสนเทศ) คณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และได้รับทราบข้อมูลว่า เหตุขัดข้องทางเทคนิคสามารถเกิดขึ้นได้กับระบบเทคโนโลยีสารสนเทศขนาดใหญ่ เพราะระบบประกอบด้วยเซิร์ฟเวอร์ เครือข่าย ซอฟต์แวร์ และกระบวนการอัตโนมัติจำนวนมากที่ต้องทำงานร่วมกัน เหตุการณ์ลักษณะนี้เคยเกิดขึ้นกับผู้ให้บริการคลาวด์และแพลตฟอร์มสังคมออนไลน์รายใหญ่มาแล้ว แต่ระดับความรุนแรงและขอบเขตของผลกระทบจะแตกต่างกันไป
ข้อมูลล่าสุดจากไมโครซอฟท์ระบุสาเหตุว่า เซิร์ฟเวอร์จำนวนหนึ่งไม่สามารถให้บริการได้ ส่งผลให้ภาระงานถูกถ่ายไปยังเซิร์ฟเวอร์ที่เหลือจนเกิดภาระงานที่หนาแน่นและปัญหาการเชื่อมต่อ ดังนั้น ภาระงานที่สูงขึ้นจึงเป็นผลจากกำลังรองรับของระบบที่ลดลง ไม่ใช่เกิดจากปริมาณผู้ใช้งานเพิ่มขึ้นอย่างผิดปกติ โดยไมโครซอฟท์อยู่ระหว่างปรับการตั้งค่าระบบ กู้คืนเซิร์ฟเวอร์ และกระจายภาระงานเพื่อฟื้นฟูบริการ
ขณะนี้ยังไม่มีข้อมูลยืนยันว่าเหตุการณ์ดังกล่าวเกิดจากการโจมตีทางไซเบอร์ และไมโครซอฟท์ยังอยู่ระหว่างตรวจสอบสาเหตุของปัญหา จึงไม่ควรด่วนสรุปหรือเผยแพร่ข้อมูลที่ยังไม่ได้รับการยืนยัน องค์กรควรติดตามประกาศจาก Microsoft และช่องทางอย่างเป็นทางการของไมโครซอฟท์ประเทศไทยอย่างใกล้ชิด
ผลกระทบต่อภาคธุรกิจขึ้นอยู่กับระดับการพึ่งพาบริการดังกล่าว โดยองค์กรที่ใช้อีเมลองค์กร ปฏิทิน การประชุม การยืนยันตัวตน การจัดเก็บเอกสาร หรือระบบเชื่อมต่อข้อมูลผ่าน Microsoft 365 อาจประสบปัญหาการติดต่อภายใน การให้บริการลูกค้า การอนุมัติงาน และการประสานงานกับคู่ค้า เมื่อปัญหาเกิดขึ้นในโครงสร้างพื้นฐานของผู้ให้บริการ องค์กรผู้ใช้งานไม่สามารถแก้ไขระบบส่วนกลางได้เอง แต่สามารถลดความเสียหายและทำให้งานสำคัญดำเนินต่อไปได้ หากมีแผนเตรียมพร้อมที่เหมาะสม
ส.อ.ท. เห็นว่าภาคธุรกิจควรนำเหตุการณ์นี้มาทบทวนความพร้อมใน 5 ด้านสำคัญ ได้แก่
1) จัดทำแผนความต่อเนื่องทางธุรกิจ หรือ Business Continuity Plan (BCP) เพื่อเตรียมความพร้อมในกรณีเผชิญกับภาวะวิกฤต
2) เตรียมช่องทางสื่อสารสำรองที่เป็นอิสระจากระบบหลัก เช่น หมายเลขโทรศัพท์ กลุ่มสื่อสารฉุกเฉิน หรือรายชื่อผู้ติดต่อที่จัดเก็บไว้บนแพลตฟอร์มอื่น
3) สำรองข้อมูลที่จำเป็นอย่างสม่ำเสมอและทดสอบการกู้คืนจริง องค์กรอาจประยุกต์หลัก 3-2-1 คือมีข้อมูลสำคัญอย่างน้อย 3 ชุด เก็บไว้ในสื่อ 2 ประเภท และมีอย่างน้อย 1 ชุดอยู่นอกระบบหรือสถานที่หลัก พร้อมทดสอบว่าสามารถกู้คืนข้อมูลมาใช้งานได้จริง
4) ยกระดับมาตรการความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ ครอบคลุมการยืนยันตัวตนหลายขั้นตอน การกำหนดสิทธิ์เข้าถึงเท่าที่จำเป็น การอัปเดตซอฟต์แวร์ การเฝ้าระวังเหตุผิดปกติ และการอบรมพนักงาน โดยเฉพาะการระวังอีเมลหรือข้อความปลอมที่อ้างว่าเป็นการแจ้งแก้ไขระบบในช่วงเกิดเหตุ
5) ซ้อมแผนและบริหารความเสี่ยงจากผู้ให้บริการภายนอก องค์กรควรกำหนดระยะเวลาสูงสุดที่ยอมให้ระบบสำคัญหยุดทำงาน ทบทวนข้อตกลงระดับการให้บริการ และซ้อมสถานการณ์อย่างสม่ำเสมอ
สำหรับ SMEs ซึ่งอาจมีข้อจำกัดด้านบุคลากร งบประมาณ และความรู้เฉพาะทาง ไม่จำเป็นต้องเริ่มต้นด้วยระบบราคาแพง แต่ควรเริ่มจากการระบุข้อมูลและงานที่สำคัญ กำหนดผู้รับผิดชอบ จัดทำรายชื่อติดต่อสำรอง เปิดใช้การยืนยันตัวตนหลายขั้นตอน และทดลองกู้คืนข้อมูลเป็นระยะ พร้อมขอคำแนะนำจากผู้ให้บริการหรือผู้เชี่ยวชาญที่น่าเชื่อถือ
ประธาน ส.อ.ท. กล่าวเพิ่มเติมว่า ส.อ.ท. มีสถาบันดิจิทัลเพื่ออุตสาหกรรม (IDTI) ที่ช่วยส่งเสริมการนำเทคโนโลยีดิจิทัลมาใช้ในภาคอุตสาหกรรม โดยพร้อมประสานความร่วมมือกับสถาบันการศึกษา ผู้เชี่ยวชาญ และหน่วยงานด้านดิจิทัล เพื่อเสริมสร้างความรู้ด้านแผนความต่อเนื่องทางธุรกิจ (BCP) การสำรองข้อมูล และมาตรฐานความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์แก่ผู้ประกอบการอุตสาหกรรม เพื่อยกระดับประสิทธิภาพการดำเนินงานควบคู่กับการเสริมสร้างความยืดหยุ่นและความพร้อมรับมือความเสี่ยงขององค์กร
เราไม่ควรตื่นตระหนกกับเหตุการณ์ครั้งนี้ แต่ควรใช้เหตุการณ์นี้เป็นสัญญาณให้ทุกองค์กรทบทวนว่า หากระบบหลักหยุดทำงาน ธุรกิจจะเดินหน้าต่ออย่างไร ความพร้อมที่ดีไม่ใช่การคาดหวังว่าระบบจะไม่ขัดข้อง แต่คือความสามารถในการรับมือและกลับมาดำเนินงานได้อย่างรวดเร็ว
