เอฟเอโอ ระบุไทยผลิตข้าวลดลง จากเกษตรกรมีกำไรลดลง

Date:

รายงานแนวโน้มอาหารโลก (Food Outlook) ขององค์การอาหารและการเกษตรแห่งสหประชาชาติ (เอฟเอโอ) ที่เผยแพร่ในวันนี้ระบุว่า ปรากฏการณ์เอลนีโญ (El Niño) และการปิดช่องแคบฮอร์มุซ (Strait of Hormuz) ส่งผลให้ผลผลิตข้าวและประมงลดลง และผลักดันให้ต้นทุนการใช้ปุ๋ยของเกษตรกรยังอยู่ในระดับสูง 

เอฟเอโอคาดการณ์ว่าปริมาณผลผลิตของประเทศไทยคาดว่าจะลดลงจาก 23.3 ล้านตัน เหลือ 21.8 ล้านตัน ในปี 2569 ถึง 2570 สอดคล้องกับแนวโน้มผลผลิตข้าวทั่วโลก เนื่องจากกำไรของเกษตรกรปรับตัวลดลง สภาพอากาศที่ไม่เอื้ออำนวยซึ่งเกี่ยวข้องกับปรากฏการณ์เอลนีโญ และราคาปุ๋ยที่ยังอยู่ในระดับสูง

รายงานซึ่งจัดทำขึ้นปีละสองครั้งนี้ ระบุว่าผลผลิตข้าวทั่วโลกคาดว่าจะลดลงเป็นครั้งแรกในรอบ 4 ฤดูกาล ที่ 2.5% จาก 566.1 ล้านตัน เหลือ 552.0 ล้านตันในปี 2569 ถึง 2570

แม้ปริมาณการผลิตจะลดลง แต่การบริโภคข้าวทั่วโลกจะยังคงเติบโตอย่างต่อเนื่อง โดยคาดว่าจะสูงถึง 558.8 ล้านตัน ส่งผลให้ผลผลิตไม่เพียงพอต่อความต้องการ อย่างไรก็ตามปริมาณสต็อกข้าวที่ยกมาจากช่วงก่อนหน้าอาจช่วยให้ปริมาณสำรองข้าวทั่วโลกยังคงอยู่ในระดับสูงที่ 216.5 ล้านตัน เป็นอันดับสองเท่าที่เคยมีการบันทึกไว้ จึงไม่น่าจะเกิดวิกฤตอุปทาน 

เอเชียยังคงเป็นแหล่งผลิตข้าวหลักของโลก แม้ว่าปริมาณผลผลิตคาดว่าจะลดลงจาก 507.0 ล้านตัน เหลือ 496.8 ล้านตันก็ตาม ส่วนอินเดียซึ่งเป็นผู้ผลิตรายใหญ่ที่สุดของโลก คาดว่าจะมีปริมาณผลผลิตลดลงจาก 154.0 ล้านตัน เหลือ 145.7 ล้านตัน 

คาดว่าการค้าข้าวทั่วโลกจะฟื้นตัวขึ้น 2.9% ในปี 2570 โดยมีปริมาณอยู่ที่ 61.6 ล้านตัน การส่งออกที่เพิ่มขึ้นจากอินเดียและปากีสถานคาดว่าจะเป็นปัจจัยขับเคลื่อนการฟื้นตัวในครั้งนี้ 

ในส่วนของประเทศไทยการส่งออกข้าวคาดว่าจะยังคงอยู่ในระดับสูงที่ประมาณ 7 ล้านตัน แม้ว่าจะต่ำกว่าระดับเดิมที่เคยทำได้ก็ตาม ราคาข้าวในตลาดโลกโดยรวมปรับตัวสูงขึ้นตั้งแต่เดือนพฤษภาคม 2569 ตามต้นทุนการผลิตที่เพิ่มขึ้นจากค่าขนส่งที่สูงขึ้น ความกังวลเกี่ยวกับสภาพอากาศ ดัชนีราคาข้าวของเอฟเอโ แตะระดับ 112.3 จุดในเดือนตุลาคม 2569 ซึ่งเพิ่มขึ้น 7.1% จากเดือนพฤษภาคม 2569 และ14.1% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน ราคาข้าวสายพันธุ์อินดิกา (Indica) ปรับตัวขึ้นมากที่สุด โดยเพิ่มขึ้น 11.4% ในช่วงระหว่างเดือนพฤษภาคมถึงตุลาคม 2569

ในปี 2569 เกษตรกรผู้ปลูกข้าวในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เผชิญกับปัญหาความสามารถในการเข้าถึงปุ๋ยที่ยากลำบากที่สุดเมื่อเทียบกับพืชผลหลักชนิดอื่น ๆ ต้นทุนปุ๋ย โดยเฉพาะปุ๋ยยูเรีย ปรับตัวสูงขึ้นเร็วกว่าราคาข้าว ส่งผลให้กำลังซื้อของเกษตรกรลดลง และอาจทำให้เกษตรกรตัดสินใจลดการใช้ปุ๋ยลง

ราคาข้าวปรับตัวเพิ่มขึ้นเพียง 1.4% ในเดือนกันยายน ในขณะที่ราคาปุ๋ยยังคงอยู่ในระดับสูงโดยคาดว่าการผลิตปุ๋ยไนโตรเจนทั่วโลก ซึ่งรวมถึงแอมโมเนียและยูเรีย จะลดลงในปี 2569 ซึ่งส่วนใหญ่เป็นผลมาจากภาวะชะงักงันในด้านอุปทานพลังงาน การผลิต และการค้า อันเนื่องมาจากการปิดช่องแคบฮอร์มุซ

รายงานระบุว่า เกษตรกรทั่วโลกมีความสามารถในการซื้อปุ๋ยลดลง โดยเกษตรกรผู้ปลูกข้าวในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เผชิญกับสถานการณ์ที่ความสามารถในการซื้อปุ๋ยอยู่ในระดับต่ำที่สุด เนื่องจากราคาปุ๋ยยูเรียอยู่ในระดับสูงเมื่อเทียบกับราคาข้าว

ในปี 2569 ต้นทุนการผลิตปุ๋ยเพิ่มสูงขึ้นจากราคาก๊าซธรรมชาติในยุโรปพุ่งสูงขึ้นอย่างมาก ราคาก๊าซที่อยู่ในระดับสูงถือเป็นความเสี่ยงสำคัญต่อการผลิตปุ๋ยในยุโรป 

ในบางกรณีต้นทุนการผลิตแอมโมเนียสูงเกินกว่า 1,000 ดอลลาร์สหรัฐต่อตัน ในขณะที่ราคาในตลาดอยู่ที่เพียงประมาณ 660 ดอลลาร์สหรัฐต่อตัน ทำให้ผู้ผลิตต้องเผชิญกับภาวะขาดทุน ราคาปุ๋ยไนโตรเจนพุ่งสูงขึ้นหลังวิกฤต แต่ต่อมาก็ลดลงกลับมาใกล้ระดับก่อนวิกฤต

ในส่วนของราคาปุ๋ยฟอสเฟตยังคงอยู่ใกล้ระดับสูงสุดนับตั้งแต่ปี 2567 เนื่องจาก การส่งออกของจีนลดลง ต้นทุนกำมะถันและแอมโมเนียสูง และข้อจำกัดด้านโลจิสติกส์อย่างต่อเนื่องในประเทศกลุ่มอ่าว แต่ราคาปุ๋ยโพแทสยังคงทรงตัวค่อนข้างคงที่

แม้จะมีความกังวลเรื่องความสามารถในการซื้อ แต่คาดว่าปริมาณการใช้ปุ๋ยทั่วโลกจะยังคงอยู่ในระดับใกล้เคียงเดิมที่ประมาณ 209 ล้านตัน เนื่องจากความต้องการใช้ปุ๋ยมีความยืดหยุ่นต่ำ อีกทั้งรัฐบาลหลายประเทศยังได้ให้การสนับสนุนในส่วนนี้ด้วย

นาย แม็กซิโม โทเรโร คัลเลน หัวหน้านักเศรษฐศาสตร์ของ เอฟเอโอ เน้นประเทศต่างๆควรบูรณาการการคุ้มครองทางสังคมเข้ากับการพัฒนาการเกษตรและชนบท แม้ความช่วยเหลือทางการเงินเป็นสิ่งจำเป็นในช่วงวิกฤต แต่ไม่สามารถเอาชนะความยากจนเชิงโครงสร้างได้ การคุ้มครองทางสังคมต้องเชื่อมโยงกับบริการทางการเกษตร การลงทุนที่ก่อให้เกิดผลผลิต การพัฒนาทักษะ และการเข้าถึงที่ดิน เทคโนโลยี การเงิน และตลาด

และควรเสริมสร้างศักยภาพของครัวเรือนและผู้ผลิตในการคาดการณ์ รับมือ และฟื้นตัวจากผลกระทบต่างๆ เพราะเกษตรกรรายย่อยอาจเลื่อนการลงทุน ใช้ปัจจัยการผลิตน้อยลง หรือหลีกเลี่ยงการนำเทคโนโลยีใหม่มาใช้เมื่อความไม่แน่นอนสูง ซึ่งบั่นทอนผลิตภาพและรายได้ในอนาคต จำเป็นต้องเชื่อมโยงระบบคุ้มครองทางสังคมระดับชาติเข้ากับกลไกการเตือนภัยล่วงหน้า บริการข้อมูลสภาพภูมิอากาศ และการดำเนินการเชิงป้องกัน

ท้ายที่สุด ควรเอื้อให้ตลาดระดมทุนนวัตกรรมเพื่อนำโซลูชันที่ได้รับการพิสูจน์แล้วไปใช้ในระดับชาติ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในประเทศที่เผชิญกับความช่วยเหลือด้านการพัฒนาที่ลดลง ภาระหนี้สูง และพื้นที่ทางการคลังที่จำกัด

Share post:

spot_img
spot_img

Related articles

นายกฯ อนุทิน ย้ำไทยไม่เสียเปรียบ ลงนาม Joint Statement 

นายกฯ อนุทิน ย้ำไทยไม่เสียเปรียบ ลงนาม Joint Statement ยันยังไม่ใช่สัญญาการค้าต่างตอบแทน ลั่น ต้องรักษาตลาดสหรัฐฯส่งออกอันดับหนึ่ง

สื่อจีนเกาะติดภารกิจ นายกฯ อนุทิน ร่วมประชุมเอเปค

สื่อจีนเกาะติดภารกิจ นายกฯ อนุทิน ร่วมประชุมเอเปค ชูบทบาทไทยด้านเศรษฐกิจ–การลงทุน พร้อมเผยโมเมนต์พูดกวางตุ้ง สะท้อนสายสัมพันธ์ไทย–จีนแน่นแฟ้น

‘เอกนิติ’ กางโครงสร้างภาษีรถยนต์ใหม่ 6 ค่ายญี่ปุ่นขานรับ

‘เอกนิติ’ กางโครงสร้างภาษีรถยนต์ใหม่ 6 ค่ายญี่ปุ่นขานรับ  ประกาศลงทุนไทยกว่า 1.34 แสนล้านใน 5 ปี

ตลาดหลักทรัพย์ฯ เดินหน้าโครงการ “Refreshing SE for Growth” ปีที่ 2

ตลาดหลักทรัพย์ฯ เดินหน้าโครงการ “Refreshing SE for Growth” ปีที่ 2 โค้ชตัวต่อตัว เสริมแกร่ง 7 ผู้ประกอบการเพื่อสังคม (SE) มุ่งพึ่งพาตนเองได้อย่างยั่งยืน