
เมื่อเวลา 11.00 น. วันที่ 21 พ.ย.ที่ตึกภักดีบดินทร์ ทำเนียบรัฐบาล นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและรมว.มหาดไทย เป็นประธานการประชุมกองบัญชาการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยแห่งชาติ (บกปภ.ช.) เพื่อติดตามสถานการณ์และการแก้ไขปัญหาสารปนเปื้อนในแหล่งน้ำ โดยมีนายเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและรมว.คลัง นายยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรมว.การอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม นายสุชาติ ชมกลิ่น รมว.ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม นายพัฒนา พร้อมพัฒน์ รมว.สาธารณสุข นายพลพีร์ สุวรรณฉวี นายเจเศรษฐ์ ไทยเศรษฐ์ นายวรศิษฎ์ เลียงประสิทธิ์ รมช.มหาดไทย พร้อมด้วยผู้บริหารกระทรวง และส่วนราชการ ร่วมประชุม
โดยนายกฯ กล่าวว่า ต้องขออภัยที่ต้องมีการเชิญประชุมในวันเสาร์นี้เป็นการเรียกประชุมที่ค่อนข้างจะกระทันหัน แต่เนื่องจากมีสถานการณ์ปัญหาการปนเปื้อนในแหล่งน้ำ ซึ่งประเด็นนี้เป็นประเด็นที่พวกเราทั้งหลายต้องระวังและติดตามอย่างใกล้ชิดโดยเฉพาะอย่างยิ่งกรณีการตรวจพบสารหนูในแม่น้ำกกแม่น้ำสายและแม่น้ำรวก ทางตอนเหนือของประเทศ รัฐบาลมีความกังวลและห่วงใยต่อสถานการณ์ดังกล่าว ซึ่งทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องได้ติดตามสถานการณ์มาโดยตลอดและได้มีการมอบหมายให้กระทรวงมหาดไทย กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย(ปภ.) ลงพื้นที่ติดตามสถานการณ์และแก้ไขปัญหา พร้อมทั้งเน้นย้ำให้มีการสร้างความร่วมมือกันเพื่อบรรเทาความเดือดร้อนและดูแลสุขภาพของประชาชน เมื่อวันที่ 20 พ.ย.ที่ผ่านมา ภายหลังจากการประชุมผู้นำเขตเศรษฐกิจเอเปคที่ประเทศจีน ตนได้มีโอกาสหารือกับนายสี จิ้นผิง ประธานาธิบดีสาธารณรัฐประชาชนจีน และได้มีการยกประเด็นในเรื่องของการแก้ไขปัญหามลพิษทางน้ำข้ามพรมแดน ซึ่งเราได้หารือกันมาก่อนแล้ว และได้มีการส่งข้อมูลไปว่าตนต้องขอความร่วมมือจากทางประเทศจีนด้วย เพราะสิ่งที่มันเกิดขึ้นในประเทศเพื่อนบ้านคือเมียนมามีบางส่วนที่เขามีความร่วมมือกันในลักษณะของการทำกิจกรรมร่วมกันของ 2 ประเทศ แต่ว่าก็มีการหลากไหลของสารพิษต่างๆจากกระบวนการผลิตแร่ธาตุต่างๆมันไหลลงมาในเส้นทางน้ำ และเส้นทางนี้น้ำข้ามพรมแดนมาถึงประเทศไทย
นายกฯ กล่าวต่อว่า เราต้องหยิบยกเรื่องนี้แจ้งต่อผู้นำประเทศระดับสูงของเขา เมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมา นายกรัฐมนตรีจีนมาเยือนประเทศไทยรับทราบปัญหานี้แล้ว เขาก็คงมีการสื่อสารกันในระดับพวกเขา ซึ่งได้รับการยืนยันจากการหารือว่าจีนไม่เคยคิดที่จะสนับสนุนกิจกรรมใดๆที่ทำลายสิ่งแวดล้อมเหล่านี้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งถ้ามีผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตของประชาชน ดังนั้นจีนพร้อมให้การร่วมมือกับไทยในการแก้ไขปัญหาสารพิษในแม่น้ำและสนับสนุนการดำเนินงานด้านเทคนิคเพื่อเพิ่มการตรวจสอบติดตามและแก้ไขปัญหาคุณภาพน้ำให้เป็นระบบ ซึ่งเราจะนำประเด็นนี้เข้าไปสานต่อในการประชุมผู้นำกรอบความร่วมมือแม่โขง–ล้านช้าง และสัปดาห์หน้ามีการพบปะผู้นำ ACMECS หรือการประชุมกลุ่มลุ่มแม่น้ำต่างๆอิรวดี -เจ้าพระยา-แม่โขง ซึ่งเป็นการประชุมร่วมกันระหว่างประเทศเวียดนาม ไทย กัมพูชาลาว และเมียนมา ตนคิดว่าถ้าวันนี้เรามีการดำเนินการและขับเคลื่อนสิ่งที่เราต้องการที่จะแก้ปัญหาสารพิษในแม่น้ำภายในวันที่ 28 พ.ย.นี้ รัฐบาลจะได้มีประเด็นและข้อนำเสนอแนวทางต่างๆซึ่งตนจะนำหารือหยิบยกในการประชุมพูดคุยความร่วมมือของวงประชุม ที่เมืองฮานอย ประเทศเวียดนาม เราสามารถนำสิ่งที่เราได้พบเห็นจากการดำเนินการของเราไปแจ้งให้พวกเขาทราบ ตนเชื่อว่าทุกประเทศคงต้องให้ความร่วมมือเป็นอย่างดี เพราะมีผลกระทบต่อประชาชน
นายกฯ กล่าวอีกว่า วันนี้ขอให้ทุกหน่วยงานได้รายงานสถานการณ์และสิ่งที่ทุกหน่วยงานต้องดำเนินการท่านจะสังเกต ตนจะเชิญเฉพาะหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจริงๆ ในส่วนของกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมที่กำกับดูแลเรื่องมลพิษมลภาวะต่างๆเรื่องของกระทรวงมหาดไทยที่ดูแลภาพรวม กระทรวงอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้องกับเรื่องของการควบคุมการผลิตต่างๆและยังมีกระทรวงสาธารณสุข ในเรื่องการดูแลสุขภาพของประชาชน การตรวจสอบปริมาณสารพิษสารปนเปื้อนทั้งหลายและมีกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม เป็นเจ้าภาพหลัก ที่จะต้องแสวงหาความร่วมมือกับองค์กรต่างๆทั้งของประเทศจีนและในระดับมิตรประเทศทั้งหลายเพื่อนำข้อมูลที่เราสามารถนำมาอ้างอิงได้ว่าถ้าปริมาณสารพิษมันวัดกันที่เท่าไร และยอมรับกันได้ที่เท่าไหร่ ประเทศไทยใช้ตรงไหนและอะไรเป็นสิ่งที่จะทำให้เราลดสภาพความเป็นพิษเหล่านี้เกิดขึ้น ในฐานะที่ ณ ขณะนี้เหตุการณ์เหล่านี้ยังอยู่ตรงแถบจังหวัดภาคเหนือตอนบนของประเทศไทย ซึ่งทางคณะรัฐมนตรี(ครม.)ได้มีมติมอบหมายให้รองนายกรัฐมนตรีแต่ละท่านได้กำกับดูแลสถานการณ์ภัยพิบัติเป็นภาค ในส่วนของภาคเหนือ นายยศชนันเป็นผู้กำกับดูแล
นายกฯ กล่าวด้วยว่า ฉะนั้นในเรื่องของการเข้ามาแก้ไขปัญหาสารพิษในแม่น้ำทั้ง 3-4 สาย จะมีการมอบหมายให้นายยศชนัน เป็นหัวหน้าทีมในการกำกับดูแลด้วยความสนับสนุนของรัฐบาล และของกระทรวงการคลัง ถามว่าทำไมกระทรวงการคลังต้องเข้ามา เพราะเรื่องของมีการนำเข้าสาร ส่วนผสมต่างๆที่บอกว่ามีการส่งออกจากประเทศไทยออกไปด้วย ซึ่งทางกรมศุลกากรจะต้องช่วยกำกับดูแลด้วย ซึ่งอันนี้คือการบูรณาการความร่วมมือซึ่งกันและกันและมีผู้ว่าฯในจังหวัดที่เกี่ยวข้องอยู่ในที่นี้ด้วย ตนต้องกราบเรียนทุกท่านว่าการมอบหมายให้รองนายกรัฐมนตรีแต่ละท่านที่กำกับดูแลคือการมอบหมายในนามของรัฐบาลไม่ได้มอบหมายในภารกิจของความที่ท่านเป็นรองนายกรัฐมนตรีและควบคุมคัตเตอร์หรือกระทรวงใดๆของท่าน แต่เป็นการปฏิบัติหน้าที่ในนามของรัฐบาล ซึ่งขอให้หน่วยงานทุกฝ่ายได้ให้ความร่วมมืออย่างเต็มที่ด้วย เราต้องแก้ปัญหาและต้องป้องกันไม่ให้เกิดสารปนเปื้อนในแหล่งน้ำของประเทศไทยไม่ว่าจะเป็นการปนเปื้อนของสารพิษที่มีต้นทางมาจากนอกประเทศหรือเกิดขึ้นในประเทศเราเอง เพราะปัญหานี้ต้องได้รับการแก้ไขอย่างรอบด้านและไม่เกิดขึ้นซ้ำอีก
นายกฯ กล่าวต่อว่า วันนี้มีการเชิญหน่วยงานที่เกี่ยวข้องโดยตรงมารวมตัวกันแล้วเลยถือโอกาสสองเด้ง ขอเรื่องขยะอิเล็กทรอนิกส์ที่เป็นประเด็นที่มันมีพื้นฐานคล้ายๆกัน จำได้ไหมตอนน้ำท่วมที่จังหวัดปราจีนบุรี เราไปเห็นว่ามันมีการนำเข้าขยะอิเล็กทรอนิกส์เข้าถูกต้องบ้าง ไม่ถูกต้องบ้าง แต่พอมันมีเหตุแบบนี้อีกครั้ง เราก็เห็นว่าอะไรมันเกิดขึ้นบางคนบอกว่าเข้ามาในตู้คอนเทนเนอร์เป็นสินค้าอย่างอื่น ข้างในเป็นสินค้าพวกขยะอิเล็กทรอนิกส์หรือขยะไฮเทคทั้งหลาย แต่จะต้องทำอย่างไรที่ต้องควบคุมได้เหมือนกัน พอมีสภาวะน้ำท่วมเมื่อต้นเดือนต.ค.ที่ผ่านมากองขยะเหล่านี้ อุตสาหกรรมที่กำลังรอคัดแยก รอการอัดรูปหรือรูปอะไรต่างๆเนื่องจากมีปริมาณจำนวนมาก ในช่วงที่น้ำท่วมเข้ามาทำให้มลพิษสารพิษต่างๆไหลออกมาเป็นประเด็นที่นำความห่วงใยและความกังวลมายังประชาชนและอาจเป็นอันตราย ถ้าเรากำกับดูแลไม่ดี ตรงนี้ก็ถือโอกาส เพราะมันเป็นเรื่องที่ต้องทำงานร่วมกันอยู่แล้ว จึงเชิญผู้ที่เกี่ยวข้องหารือกันในประเด็นนี้ด้วย เราได้รับสร้างปัญหาแล้วและนำปัญหาไปแจ้งกับผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องแล้วเพื่อไปหาทางหาความร่วมมือต่างๆดังนั้นเราต้องมีการประชุมกันเพื่อได้กำหนดท่าทีและแนวทางในการดำเนินการในฝั่งของเรา โดยมีเป้าหมายว่าทำทุกอย่างให้เรียบร้อยไม่มีปัญหาใดๆและไม่มีผลกระทบใดๆทางสุขภาพของประชาชนของเรา
นายกฯ อนุทิน เผยหารือ “สี จิ้นผิง” ปมสารพิษในแม่น้ำ ชี้มีต้นตอจากนอกประเทศ ไทยไม่สามารถใช้มาตรการคว่ำบาตรหรือบีบคั้นได้โดยตรง จึงต้องอาศัยการเจรจาความร่วมมือ
เมื่อเวลา 09.05 น. วันที่ 21 พฤศจิกายน นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย กล่าวในรายการ “คุยกับนายกฯ อนุทิน” ออกอากาศทางสถานีโทรทัศน์แห่งประเทศไทย NBT ว่า ได้ร่วมประชุมเอเปคที่นครเซินเจิ้น มีโอกาสได้หารือประธานาธิบดี สี จิ้นผิง ของจีน หารือเกี่ยวกับประเด็นสารพิษและมลพิษในแม่น้ำภาคเหนือ ที่มีเรื่องของการร่วมทุนของทั้งจีนแล้วก็เมียนมา เป็นปัญหาที่เกิดขึ้นนอกประเทศไทย จริงๆทำอะไรไม่ได้ นอกจากไปบอกว่า เขาต้องให้ความร่วมมือ
“มีคนก็พูดว่า แซงก์ชันไปเลยอย่าไปซื้อสินค้าเขาเข้ามา เขาไม่ได้ขายเราเลย เขาทำเสร็จเขาก็เอาไปทำที่ เอาไปเป็นวัตถุดิบที่ประเทศของเขา เราไม่มีอะไรที่จะไปบีบเขาได้ ไปฟ้อง ฟ้องใครอะครับ”
เมื่อถามว่า ฝ่ายค้านบอกว่า นายกฯสนิทกับทางจีน ทำไมไม่บอกจีน ให้จีนไปกดดันเมียนมา นายกรัฐมนตรี กล่าวว่า บอกได้ไหมล่ะ ว่าคุณต้องไปทำอย่างนี้ๆ ถามว่าในทางความสัมพันธ์ระหว่างประเทศคุณทำได้ไหม ก็ต้องไปพูดให้เขาฟังว่าหากปล่อยให้ยังคงอยู่ต่อไป เกิดปัญหาอยู่ อาจจะกระทบกับประเทศไทย หากเป็นเช่นนี้ อุตสาหกรรมต่างๆ ที่คนจีนไปลงทุนอยู่ อาจกระทบก็ต้องชี้แจง แล้วให้เขาไปหาวิธีการ ตอนนี้ ก็ได้ความร่วมมือมาอย่างน้อย 1 อย่าง คือ จะมาตั้งสถานีตรวจวัด ใช้เทคโนโลยีการตรวจวัดความเป็นพิษในน้ำร่วมกัน โดยใช้เทคโนโลยีของจีน ก็มีความคืบหน้าในการดำเนินการ
นายกรัฐมนตรี กล่าวอีกว่า ในช่วง 1 ปีที่ผ่านมา ได้พบผู้นำจีนหลายครั้ง และทุกครั้งมีการสานต่อนโยบายและประเด็นที่เคยหารือกัน การนำเรื่องสารพิษในแม่น้ำไปหารือทั้งกับนายกรัฐมนตรีจีนและประธานาธิบดีจีน จึงเป็นการย้ำข้อกังวลของไทยเพื่อให้เกิดความร่วมมือในการแก้ไขต่อไป



