เอฟเอโอ ระบุไทยผลิตข้าวลดลง จากเกษตรกรมีกำไรลดลง

Date:

รายงานแนวโน้มอาหารโลก (Food Outlook) ขององค์การอาหารและการเกษตรแห่งสหประชาชาติ (เอฟเอโอ) ที่เผยแพร่ในวันนี้ระบุว่า ปรากฏการณ์เอลนีโญ (El Niño) และการปิดช่องแคบฮอร์มุซ (Strait of Hormuz) ส่งผลให้ผลผลิตข้าวและประมงลดลง และผลักดันให้ต้นทุนการใช้ปุ๋ยของเกษตรกรยังอยู่ในระดับสูง 

เอฟเอโอคาดการณ์ว่าปริมาณผลผลิตของประเทศไทยคาดว่าจะลดลงจาก 23.3 ล้านตัน เหลือ 21.8 ล้านตัน ในปี 2569 ถึง 2570 สอดคล้องกับแนวโน้มผลผลิตข้าวทั่วโลก เนื่องจากกำไรของเกษตรกรปรับตัวลดลง สภาพอากาศที่ไม่เอื้ออำนวยซึ่งเกี่ยวข้องกับปรากฏการณ์เอลนีโญ และราคาปุ๋ยที่ยังอยู่ในระดับสูง

รายงานซึ่งจัดทำขึ้นปีละสองครั้งนี้ ระบุว่าผลผลิตข้าวทั่วโลกคาดว่าจะลดลงเป็นครั้งแรกในรอบ 4 ฤดูกาล ที่ 2.5% จาก 566.1 ล้านตัน เหลือ 552.0 ล้านตันในปี 2569 ถึง 2570

แม้ปริมาณการผลิตจะลดลง แต่การบริโภคข้าวทั่วโลกจะยังคงเติบโตอย่างต่อเนื่อง โดยคาดว่าจะสูงถึง 558.8 ล้านตัน ส่งผลให้ผลผลิตไม่เพียงพอต่อความต้องการ อย่างไรก็ตามปริมาณสต็อกข้าวที่ยกมาจากช่วงก่อนหน้าอาจช่วยให้ปริมาณสำรองข้าวทั่วโลกยังคงอยู่ในระดับสูงที่ 216.5 ล้านตัน เป็นอันดับสองเท่าที่เคยมีการบันทึกไว้ จึงไม่น่าจะเกิดวิกฤตอุปทาน 

เอเชียยังคงเป็นแหล่งผลิตข้าวหลักของโลก แม้ว่าปริมาณผลผลิตคาดว่าจะลดลงจาก 507.0 ล้านตัน เหลือ 496.8 ล้านตันก็ตาม ส่วนอินเดียซึ่งเป็นผู้ผลิตรายใหญ่ที่สุดของโลก คาดว่าจะมีปริมาณผลผลิตลดลงจาก 154.0 ล้านตัน เหลือ 145.7 ล้านตัน 

คาดว่าการค้าข้าวทั่วโลกจะฟื้นตัวขึ้น 2.9% ในปี 2570 โดยมีปริมาณอยู่ที่ 61.6 ล้านตัน การส่งออกที่เพิ่มขึ้นจากอินเดียและปากีสถานคาดว่าจะเป็นปัจจัยขับเคลื่อนการฟื้นตัวในครั้งนี้ 

ในส่วนของประเทศไทยการส่งออกข้าวคาดว่าจะยังคงอยู่ในระดับสูงที่ประมาณ 7 ล้านตัน แม้ว่าจะต่ำกว่าระดับเดิมที่เคยทำได้ก็ตาม ราคาข้าวในตลาดโลกโดยรวมปรับตัวสูงขึ้นตั้งแต่เดือนพฤษภาคม 2569 ตามต้นทุนการผลิตที่เพิ่มขึ้นจากค่าขนส่งที่สูงขึ้น ความกังวลเกี่ยวกับสภาพอากาศ ดัชนีราคาข้าวของเอฟเอโ แตะระดับ 112.3 จุดในเดือนตุลาคม 2569 ซึ่งเพิ่มขึ้น 7.1% จากเดือนพฤษภาคม 2569 และ14.1% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน ราคาข้าวสายพันธุ์อินดิกา (Indica) ปรับตัวขึ้นมากที่สุด โดยเพิ่มขึ้น 11.4% ในช่วงระหว่างเดือนพฤษภาคมถึงตุลาคม 2569

ในปี 2569 เกษตรกรผู้ปลูกข้าวในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เผชิญกับปัญหาความสามารถในการเข้าถึงปุ๋ยที่ยากลำบากที่สุดเมื่อเทียบกับพืชผลหลักชนิดอื่น ๆ ต้นทุนปุ๋ย โดยเฉพาะปุ๋ยยูเรีย ปรับตัวสูงขึ้นเร็วกว่าราคาข้าว ส่งผลให้กำลังซื้อของเกษตรกรลดลง และอาจทำให้เกษตรกรตัดสินใจลดการใช้ปุ๋ยลง

ราคาข้าวปรับตัวเพิ่มขึ้นเพียง 1.4% ในเดือนกันยายน ในขณะที่ราคาปุ๋ยยังคงอยู่ในระดับสูงโดยคาดว่าการผลิตปุ๋ยไนโตรเจนทั่วโลก ซึ่งรวมถึงแอมโมเนียและยูเรีย จะลดลงในปี 2569 ซึ่งส่วนใหญ่เป็นผลมาจากภาวะชะงักงันในด้านอุปทานพลังงาน การผลิต และการค้า อันเนื่องมาจากการปิดช่องแคบฮอร์มุซ

รายงานระบุว่า เกษตรกรทั่วโลกมีความสามารถในการซื้อปุ๋ยลดลง โดยเกษตรกรผู้ปลูกข้าวในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เผชิญกับสถานการณ์ที่ความสามารถในการซื้อปุ๋ยอยู่ในระดับต่ำที่สุด เนื่องจากราคาปุ๋ยยูเรียอยู่ในระดับสูงเมื่อเทียบกับราคาข้าว

ในปี 2569 ต้นทุนการผลิตปุ๋ยเพิ่มสูงขึ้นจากราคาก๊าซธรรมชาติในยุโรปพุ่งสูงขึ้นอย่างมาก ราคาก๊าซที่อยู่ในระดับสูงถือเป็นความเสี่ยงสำคัญต่อการผลิตปุ๋ยในยุโรป 

ในบางกรณีต้นทุนการผลิตแอมโมเนียสูงเกินกว่า 1,000 ดอลลาร์สหรัฐต่อตัน ในขณะที่ราคาในตลาดอยู่ที่เพียงประมาณ 660 ดอลลาร์สหรัฐต่อตัน ทำให้ผู้ผลิตต้องเผชิญกับภาวะขาดทุน ราคาปุ๋ยไนโตรเจนพุ่งสูงขึ้นหลังวิกฤต แต่ต่อมาก็ลดลงกลับมาใกล้ระดับก่อนวิกฤต

ในส่วนของราคาปุ๋ยฟอสเฟตยังคงอยู่ใกล้ระดับสูงสุดนับตั้งแต่ปี 2567 เนื่องจาก การส่งออกของจีนลดลง ต้นทุนกำมะถันและแอมโมเนียสูง และข้อจำกัดด้านโลจิสติกส์อย่างต่อเนื่องในประเทศกลุ่มอ่าว แต่ราคาปุ๋ยโพแทสยังคงทรงตัวค่อนข้างคงที่

แม้จะมีความกังวลเรื่องความสามารถในการซื้อ แต่คาดว่าปริมาณการใช้ปุ๋ยทั่วโลกจะยังคงอยู่ในระดับใกล้เคียงเดิมที่ประมาณ 209 ล้านตัน เนื่องจากความต้องการใช้ปุ๋ยมีความยืดหยุ่นต่ำ อีกทั้งรัฐบาลหลายประเทศยังได้ให้การสนับสนุนในส่วนนี้ด้วย

นาย แม็กซิโม โทเรโร คัลเลน หัวหน้านักเศรษฐศาสตร์ของ เอฟเอโอ เน้นประเทศต่างๆควรบูรณาการการคุ้มครองทางสังคมเข้ากับการพัฒนาการเกษตรและชนบท แม้ความช่วยเหลือทางการเงินเป็นสิ่งจำเป็นในช่วงวิกฤต แต่ไม่สามารถเอาชนะความยากจนเชิงโครงสร้างได้ การคุ้มครองทางสังคมต้องเชื่อมโยงกับบริการทางการเกษตร การลงทุนที่ก่อให้เกิดผลผลิต การพัฒนาทักษะ และการเข้าถึงที่ดิน เทคโนโลยี การเงิน และตลาด

และควรเสริมสร้างศักยภาพของครัวเรือนและผู้ผลิตในการคาดการณ์ รับมือ และฟื้นตัวจากผลกระทบต่างๆ เพราะเกษตรกรรายย่อยอาจเลื่อนการลงทุน ใช้ปัจจัยการผลิตน้อยลง หรือหลีกเลี่ยงการนำเทคโนโลยีใหม่มาใช้เมื่อความไม่แน่นอนสูง ซึ่งบั่นทอนผลิตภาพและรายได้ในอนาคต จำเป็นต้องเชื่อมโยงระบบคุ้มครองทางสังคมระดับชาติเข้ากับกลไกการเตือนภัยล่วงหน้า บริการข้อมูลสภาพภูมิอากาศ และการดำเนินการเชิงป้องกัน

ท้ายที่สุด ควรเอื้อให้ตลาดระดมทุนนวัตกรรมเพื่อนำโซลูชันที่ได้รับการพิสูจน์แล้วไปใช้ในระดับชาติ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในประเทศที่เผชิญกับความช่วยเหลือด้านการพัฒนาที่ลดลง ภาระหนี้สูง และพื้นที่ทางการคลังที่จำกัด

Share post:

spot_img
spot_img

Related articles

สื่อจีนเกาะติดภารกิจ นายกฯ อนุทิน ร่วมประชุมเอเปค

สื่อจีนเกาะติดภารกิจ นายกฯ อนุทิน ร่วมประชุมเอเปค ชูบทบาทไทยด้านเศรษฐกิจ–การลงทุน พร้อมเผยโมเมนต์พูดกวางตุ้ง สะท้อนสายสัมพันธ์ไทย–จีนแน่นแฟ้น

‘เอกนิติ’ กางโครงสร้างภาษีรถยนต์ใหม่ 6 ค่ายญี่ปุ่นขานรับ

‘เอกนิติ’ กางโครงสร้างภาษีรถยนต์ใหม่ 6 ค่ายญี่ปุ่นขานรับ  ประกาศลงทุนไทยกว่า 1.34 แสนล้านใน 5 ปี

ตลาดหลักทรัพย์ฯ เดินหน้าโครงการ “Refreshing SE for Growth” ปีที่ 2

ตลาดหลักทรัพย์ฯ เดินหน้าโครงการ “Refreshing SE for Growth” ปีที่ 2 โค้ชตัวต่อตัว เสริมแกร่ง 7 ผู้ประกอบการเพื่อสังคม (SE) มุ่งพึ่งพาตนเองได้อย่างยั่งยืน

SME D Bank คว้า 2 รางวัล “องค์กรส่งเสริมมาตรฐาน PDPA”

SME D Bank คว้า 2 รางวัล “องค์กรส่งเสริมมาตรฐาน PDPA” บทบาทโดดเด่นสร้างภูมิคุ้มกันภัยไซเบอร์ หนุนเอสเอ็มอีเติบโตปลอดภัยในยุคดิจิทัล