22 กันยายน 2569 ดร.การดี เลียวไพโรจน์ รองหัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ แถลงความคืบหน้ากรณีการยื่นหนังสือต่อผู้ว่าการตรวจเงินแผ่นดิน (สตง.) เพื่อขอให้ตรวจสอบข้อพิรุธ 7 ประเด็นในโครงการจัดซื้อจัดจ้างระบบหนังสือเดินทางอิเล็กทรอนิกส์ (TH AI Passport) โดยระบุว่า ล่าสุดตนได้รับการยืนยันจากกรมบัญชีกลางว่า โครงการดังกล่าวไม่ได้เข้าร่วม ‘ข้อตกลงคุณธรรม’ (Integrity Pact) ตามที่ปรากฏในเงื่อนไขการจัดซื้อจัดจ้าง
ดร.การดี ได้ชี้ว่า หัวใจของปัญหาดังกล่าวมาจากในเอกสารขอบเขตของงาน (TOR) ซึ่งสำนักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สดช.) เป็นผู้ร่าง อนุมัติ และกำกับดูแลเองทั้งหมด ได้ระบุไว้อย่างชัดเจนในหมวดคุณสมบัติผู้ยื่นข้อเสนอ ข้อ 3.16 ว่า ‘ผู้ยื่นข้อเสนอจะต้องลงนามในข้อตกลงคุณธรรม กรณีโครงการจัดซื้อจัดจ้างที่มีวงเงินตั้งแต่ 1,000 ล้านบาทขึ้นไป’
“คำถามคือ TOR ฉบับนี้ สดช. เป็นผู้ยกร่างเองและอนุมัติเองทุกขั้นตอน แต่เหตุใดจึงไม่ปฏิบัติตามเกณฑ์ที่ตนเองกำหนดไว้ เท่ากับว่าหน่วยงานกำลังกระทำผิดกฎที่ตัวเองเป็นผู้วางเอาไว้ใช่หรือไม่ หากกระบวนการเดินหน้าไปสู่การแข่งขันจริง ผู้ยื่นข้อเสนอรายอื่นย่อมสามารถยกประเด็นนี้ขึ้นมาทักท้วงได้ว่า เป็นการจัดซื้อจัดจ้างที่กระทำโดยมิชอบด้วยกฎหมาย และอาจส่งผลให้โครงการ TH AI Passport ต้องตกเป็นโมฆะในที่สุด” ดร.การดี ระบุ
พร้อมกันนี้ยังได้กล่าวอีกด้วยว่า เจตนารมณ์ของการมี ‘ข้อตกลงคุณธรรม’ ภายใต้ พ.ร.บ.การจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐนั้น ไม่ได้เป็นเพียงเพื่อให้เกิดพิธีกรรมทางเอกสาร แต่เป็นกลไกสร้างความโปร่งใสในโครงการระดับพันล้านบาท ที่จะต้องเปิดให้มีบุคคลภายนอกหรือผู้สังเกตการณ์อิสระเข้ามามีส่วนร่วมตรวจสอบตั้งแต่ชั้นร่าง TOR ขั้นตอนการประกวดราคา ไปจนถึงการส่งมอบงาน
“เมื่อตรวจสอบลำดับเวลาพบว่า TOR ฉบับนี้จัดทำแล้วเสร็จก่อนจะเข้าสู่กระบวนการของกรมบัญชีกลาง จึงต้องย้อนถามกลับไปยัง สดช. และคณะกรรมการจัดซื้อจัดจ้างว่า การเขียนกติกาเองแต่กลับละเลยไม่ปฏิบัติตามนั้นมีเจตนาอย่างไร และกรรมการชุดนี้จะต้องมีคำตอบที่ชัดเจนต่อสังคม” รองหัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ กล่าวทิ้งท้าย
