วันที่ 29 กันยายน นางสาวลลิดา เพริศวิวัฒนา รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี เปิดเผยว่า กระทรวงอุตสาหกรรมเสนอคณะรัฐมนตรีพิจารณาร่างกฎกระทรวงกำหนดให้ผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมแผงเซลล์แสงอาทิตย์ชนิดผลึกซิลิคอนต้องเป็นไปตามมาตรฐาน พ.ศ. …. เพื่อยกระดับคุณภาพและความปลอดภัยของแผงเซลล์แสงอาทิตย์ให้สอดคล้องกับมาตรฐานสากล ป้องกันผลิตภัณฑ์ด้อยคุณภาพที่อาจก่อให้เกิดอันตรายต่อชีวิตและทรัพย์สินของประชาชน รองรับการขยายตัวของการติดตั้ง Solar Rooftop ทั้งภาคประชาชนและภาครัฐ
สาระสำคัญของร่างกฎกระทรวง กำหนดให้แผงเซลล์แสงอาทิตย์ชนิดผลึกซิลิคอน ซึ่งไม่รวมแผงเซลล์แสงอาทิตย์ที่รวมอยู่ในผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมอื่น ต้องเป็นไปตามมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม มอก. 61730 เล่ม 2-2567 ว่าด้วยคุณสมบัติด้านความปลอดภัยของแผงเซลล์แสงอาทิตย์ เล่ม 2 ข้อกำหนดสำหรับการทดสอบ
มาตรฐานดังกล่าวครอบคลุมการตรวจสอบความปลอดภัยที่สำคัญ เช่น ระบบไฟฟ้า กระแสไฟไหลย้อน และกรณีอุปกรณ์ภายในเกิดความร้อนผิดปกติ เพื่อป้องกันความเสี่ยงจากไฟดูด ไฟรั่ว ความร้อนสะสม และไฟไหม้ ซึ่งจะช่วยสร้างหลักประกันให้ประชาชนมั่นใจว่าแผงเซลล์แสงอาทิตย์ที่นำมาติดตั้งมีคุณภาพและผ่านมาตรฐานด้านความปลอดภัย
นางสาวลลิดากล่าวว่า การกำหนดมาตรฐานดังกล่าวสอดรับกับนโยบายส่งเสริมการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์แบบติดตั้งบนหลังคาสำหรับภาคประชาชน เพื่อเปิดโอกาสให้ประชาชนสามารถผลิตไฟฟ้าใช้เอง ลดการพึ่งพาไฟฟ้าจากระบบหลัก และช่วยลดภาระค่าใช้จ่ายด้านพลังงาน โดยเมื่อมีการส่งเสริมให้ประชาชนติดตั้ง Solar Rooftop มากขึ้น การกำหนดมาตรฐานความปลอดภัยของอุปกรณ์จึงเป็นเรื่องสำคัญควบคู่กัน
ทั้งนี้ ผู้ผลิตหรือผู้นำเข้าแผงเซลล์แสงอาทิตย์ที่อยู่ภายใต้กฎกระทรวงจะต้องขอรับใบอนุญาตตามกฎหมายว่าด้วยมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม ขณะที่ผู้จำหน่ายจะต้องจำหน่ายผลิตภัณฑ์ที่ได้รับใบอนุญาตและเป็นไปตามมาตรฐาน เพื่อควบคุมไม่ให้มีการผลิตหรือนำเข้าแผงเซลล์แสงอาทิตย์ที่ด้อยคุณภาพเข้ามาจำหน่ายในประเทศ
สำหรับการเตรียมความพร้อม สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) ได้เตรียมความพร้อมร่วมกับผู้ประกอบการแล้ว โดยคาดว่าจะมีผู้ผลิตและผู้นำเข้าประมาณ 200 รายที่พร้อมดำเนินการตามมาตรฐานดังกล่าว
ก่อนหน้านี้ สมอ. ได้เปิดรับฟังความคิดเห็นต่อร่างกฎกระทรวงอีกครั้ง ระหว่างวันที่ 20 พฤษภาคม–18 มิถุนายน 2569 มีผู้แสดงความคิดเห็น 47 ราย แบ่งเป็นเห็นชอบตามร่างทุกประการ 7 ราย เห็นชอบแต่มีข้อเสนอเพิ่มเติมเกี่ยวกับระยะเวลาการบังคับใช้และการยอมรับผลการทดสอบ 24 ราย และไม่เห็นชอบ 16 ราย พร้อมจัดทำรายงานสรุปผลการรับฟังความคิดเห็นและการวิเคราะห์ผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นจากกฎหมายแล้ว
นางสาวลลิดากล่าวเพิ่มเติมว่า สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาได้ตรวจพิจารณาร่างกฎกระทรวงเป็นการล่วงหน้า เพื่อให้การคุ้มครองประชาชนดำเนินการได้อย่างรวดเร็ว ขณะที่สำนักงานคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงานมีข้อสังเกตให้กำหนดแนวทางปฏิบัติสำหรับกรณีที่มีการนำเข้าแผงเซลล์แสงอาทิตย์แล้ว หรืออยู่ระหว่างการติดตั้ง เพื่อไม่ให้เกิดผลกระทบจากการบังคับใช้กฎหมายในภาพรวม ซึ่งกระทรวงอุตสาหกรรมจะรับไปพิจารณาดำเนินการต่อไป
ร่างกฎกระทรวงกำหนดให้มีผลใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษา โดยมีเป้าหมายให้มาตรฐานความปลอดภัยเดินหน้าไปพร้อมกับนโยบายส่งเสริมพลังงานสะอาด ช่วยคุ้มครองประชาชน เพิ่มความเชื่อมั่นต่อการใช้ Solar Rooftop และสนับสนุนการใช้พลังงานที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมและลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกในระยะยาว
“รัฐบาลส่งเสริมให้ประชาชนเข้าถึงพลังงานแสงอาทิตย์มากขึ้น แต่การขยายตัวของ Solar Rooftop ต้องเดินควบคู่กับความปลอดภัย แผงที่ประชาชนนำมาติดตั้งต้องมีคุณภาพและผ่านมาตรฐาน เพื่อให้ประชาชนสามารถผลิตไฟฟ้าใช้เอง ลดค่าใช้จ่ายด้านพลังงานได้อย่างมั่นใจและปลอดภัย” นางสาวลลิดากล่าว
