วันที่ 7 กันยายน 2569 ในการประชุมสภาผู้แทนราษฎร พิจารณาร่างพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) งบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2570 วาระที่ 2 นายกรณ์ จาติกวณิช สส.แบบบัญชีรายชื่อ พรรคประชาธิปัตย์ อภิปรายในส่วนงบประมาณของกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (พม.) โดยแสดงความกังวลต่อการจัดสรรงบประมาณในการปกป้องและดูแลสุขภาพจิตของเยาวชนจากภัยออนไลน์
นายกรณ์ กล่าวว่า รัฐบาลตั้งงบประมาณคุ้มครองเด็กจากภัยออนไลน์ไว้เพียง 5.27 ล้านบาท ซึ่งในจำนวนนี้ซ่อนเป็นงบสำหรับการจัดประชุมไปแล้วถึง 3.7 ล้านบาท ขณะเดียวกัน งบกองทุนคุ้มครองเด็กยังถูกปรับลดลงจาก 40 กว่าล้านบาท เหลือเพียง 20 กว่าล้านบาท ซึ่งสวนทางกับสถานการณ์จริงที่เยาวชนคนรุ่นใหม่กำลังเผชิญกับภาวะความกดดันทางอารมณ์ ปัญหาสุขภาพจิต โรคกลัวการตกกระแส (FOMO) และการบูลลี่ออนไลน์จากการเสพติดโซเชียลมีเดียมากเกินไป
นายกรณ์ ชี้ว่า อัลกอริทึมของแพลตฟอร์มโซเชียลมีเดียไม่ได้ถูกออกแบบมาเพื่อประโยชน์ของผู้ใช้งาน แต่ถูกออกแบบมาเพื่อสร้างความเสพติดให้ผู้ใช้ใช้เวลานานที่สุดเพื่อประโยชน์ของเจ้าของแพลตฟอร์ม แม้หลายประเทศ เช่น ออสเตรเลีย ออกกฎหมายห้ามเด็กอายุต่ำกว่า 16 ปีใช้โซเชียลมีเดีย แต่นักเรียนเยาวชนถึง 85% ยังหาวิธีหลีกเลี่ยงกฎหมายได้ สำหรับประเทศไทยอาจไม่จำเป็นต้องใช้มาตรการรุนแรงถึงขั้นสั่งห้าม แต่ควรศึกษาคดีประวัติศาสตร์ในสหรัฐอเมริกาเมื่อเร็วๆ นี้
“เมื่อวันที่ 26 สิงหาคมที่ผ่านมา 47 รัฐในสหรัฐฯ ร่วมกันฟ้องร้องบริษัท Meta เจ้าของ Facebook และ Instagram ข้อหาตั้งใจออกแบบอัลกอริทึมให้เด็กเสพติด ซึ่งสุดท้าย Meta ยอมแพ้และยอมจ่ายค่าเสียหายกว่า 5 แสนล้านบาท แต่สิ่งสำคัญยิ่งกว่าเงินคือ Meta ถูกบังคับให้ยอมปรับแก้ระบบอัลกอริทึม เช่น จำกัดเวลาใช้งานของเด็กไม่เกินวันละ 2 ชั่วโมง ห้ามใช้งานช่วงเที่ยงคืนถึง 6 โมงเช้า ซ่อนจำนวนไลก์เพื่อลดการเปรียบเทียบ รวมถึงบีบให้แพลตฟอร์มอื่นอย่าง TikTok และ X ต้องปรับมาตรฐานตาม” นายกรณ์ กล่าว
นายกรณ์ กล่าวสรุปว่า ปัญหาสุขภาพจิตของเยาวชนเป็นเรื่องใกล้ตัวที่ผู้ใหญ่ในสภาทุกคนต้องใส่ใจและตระหนักถึงภัยเงียบนี้ จึงขอเรียกร้องให้กระทรวง พม. และรัฐบาล ปรับเปลี่ยนมุมมอง จัดสรรงบประมาณให้เพียงพอ และกำหนดมาตรการเชิงรุกที่ทันเกมแพลตฟอร์มยักษ์ใหญ่ เพื่อปกป้องสุขภาพจิตของเด็กและเยาวชนไทยอย่างจริงจัง
